Slokdarmkanker

Slokdarmkanker: typen, stadia en behandeling

De slokdarm is een buisvormig orgaan van circa 30 cm dat de keelholte met de maag verbindt. Het is onderdeel van het spijsverteringsstelsel en zorgt ervoor dat voeding veilig van de mond naar de maag wordt verplaatst.

Bij slokdarmkanker, ook wel oesophaguscarcinoom genoemd, ontstaat een kwaadaardig gezwel in de slokdarm. Er zijn verschillende typen, waarvan de meest voorkomende zijn:

Typen slokdarmkanker

• Plaveiselcarcinoom
  Ontstaat in plaveiselcellen, de platte cellen van het slijmvlies. Deze vorm bevindt zich meestal in het bovenste of middelste deel van de slokdarm.
• Adenocarcinoom
  Ontstaat in klierweefsel en komt vrijwel altijd voor in het onderste deel van de slokdarm.

Incidentie in Nederland: in 2025 werden naar verwachting 2.640 nieuwe gevallen vastgesteld, waarbij mannen (1.960) vaker getroffen werden dan vrouwen (680). (IKNL/Cijfers over kanker)

Stadia van slokdarmkanker

De behandeling en prognose van oesophaguscarcinoom hangen sterk af van het stadium van de ziekte. Het TNM-systeem wordt gebruikt om het stadium te bepalen:

• Stadium I – de tumor is klein en beperkt tot de binnenste lagen van de slokdarm; er zijn nog geen uitzaaiingen.
• Stadium II – de tumor groeit dieper in de wand van de slokdarm en kan kleine lymfeklieren aantasten.
• Stadium III – de tumor heeft zich verder verspreid naar omliggende structuren en meerdere lymfeklieren.
• Stadium IV – er zijn uitzaaiingen naar andere organen, zoals lever of longen.

Het bepalen van het stadium gebeurt via beeldvorming (CT, PET/CT, endoscopie) en biopsies, en is cruciaal voor het kiezen van de juiste behandeling.

Behandeling van slokdarmkanker

De behandeling hangt af van stadium, plaats van de tumor en de algemene conditie van de patiënt. Veelgebruikte behandelingen zijn:

• Chirurgie – operatieve verwijdering van de tumor.
• Chemoradiatie – combinatie van chemotherapie en radiotherapie.
• Chemotherapie of radiotherapie afzonderlijk, afhankelijk van de situatie.
• Doelgerichte therapieën, soms gecombineerd met chemotherapie.

Doel van de behandeling is tumorverwijdering, voorkomen van uitzaaiingen en verbetering van overleving. De keuze voor een specifieke behandeling wordt altijd in overleg met het multidisciplinaire oncologieteam gemaakt.

Hyperthermie bij slokdarmkanker

Niveau 1 klinisch bewijs laat zien dat zowel chemotherapie als radiotherapie effectiever zijn wanneer deze worden gecombineerd met hyperthermie. Bij hyperthermie wordt de tumor lokaal verwarmd tot een temperatuur vergelijkbaar met koorts (circa 40–43 °C). Hierdoor worden kankercellen gevoeliger voor aanvullende behandelingen, terwijl gezond weefsel zich beter kan herstellen.

Al in de jaren ’90 zijn meerdere gerandomiseerde klinische studies uitgevoerd waarin radiotherapie en chemotherapie met en zonder hyperthermie met elkaar werden vergeleken. Deze studies tonen consistente verbeteringen in behandelresultaten bij toevoeging van hyperthermie.

Klinische resultaten

• Kitamura et al.
  Toonde een significant hogere complete respons in de groep behandeld met hyperthermie: 25% vs. 6%.
• Wang et al.
  Beschreef een betere 3-jaarsoverleving bij toevoeging van hyperthermie: 42% vs. 24%.
• Sugimachi et al.
  Toonde verbeterde lokale behandelresultaten in de hyperthermiegroep:
  • Verbetering van dysphagia (slikproblemen): 70% vs. 40%
  • Radiologische respons: 50% vs. 25%
  • Histopathologisch effect: 41% vs. 19%

Pagina geschreven door dokter Z. Bachrach (BIG: 39019756101)
Hyperthermie expert sinds 2007