Sarcoom


Sarcomen: soorten, diagnose en behandeling

Wat is een sarcoom?

Een sarcoom is een kwaadaardig gezwel van bindweefsel (connective tissue) en kan ontstaan in botten, vetweefsel, spieren, zenuwen, pezen en bloedvaten. Er bestaan meer dan 50 soorten sarcomen, die grofweg in twee hoofdgroepen worden verdeeld: bot-sarcomen en weke-delensarcomen.

Weke delen vormen het weefsel dat organen ondersteunt en verbindt, zoals bindweefsel, vet, pezen, bloedvaten en kraakbeen. Deze groep is relevant voor het Centrum Hyperthermie, waar vaak weke-delensarcomen worden behandeld.

In Nederland wordt jaarlijks bij 1.100–1.500 mensen een sarcoom vastgesteld, inclusief alle subtypes zoals weke-delensarcomen, bot-sarcomen en GIST-tumoren (Dutch Sarcoma Group).

Soorten sarcomen

Sarcoma

Bot‑sarcomen

  • Osteosarcoom: kwaadaardig gezwel van botweefsel.
  • Chondrosarcoom: tumor van kraakbeencellen.
  • Ewing‑sarcoom: komt voornamelijk in bot voor, maar soms ook in weke delen; vernoemd naar patholoog James Ewing.

Weke‑delensarcomen

Weke-delensarcomen worden genoemd naar het weefsel waaruit ze ontstaan. Belangrijke types zijn:

  • Angiosarcoom: ontstaat in bloed- of lymfevaten, vaak in huid, gezicht of hoofd; meestal bij ouderen.
  • Fibrosarcoom: begint in vezelig weefsel van botten of gewrichten; er bestaan een kinderversie (infantiel) en een volwassen versie.
  • Leiomyosarcoom: ontstaat uit glad spierweefsel, bijvoorbeeld in de huid, bloedvatwand, maag of darm. Uterus‑leiomyosarcoom is een aparte variant.
  • Liposarcoom: meest voorkomende sarcoom; ontstaat uit vetweefsel.
  • Kaposisarcoom: bestaat als zeldzame niet‑AIDS‑vorm of AIDS‑gerelateerde vorm (HHV‑8-virus).
  • GIST: mesenchymale tumor van maag/darm, meestal maag (60%) of dunne darm.
  • Rhabdomyosarcoom: tumor van dwarsgestreept spierweefsel, vooral bij kinderen/jongvolwassenen; meest voorkomend: embryonaal RMS.
  • MPNST (Malignant Peripheral Nerve Sheath Tumor): ontstaat uit Schwanncellen rondom zenuwen; neurofibrosarcoom is een subtype.
  • Synoviasarcoom: naam misleidend; ontstaat niet uit gewrichtssynovia maar uit steunweefsel.
  • NOS (Not Otherwise Specified): tumorcellen zijn niet meer herkenbaar naar oorspronkelijke weefsels.
  • Borderline tumoren vertonen lokaal invasief gedrag maar metastaseren vrijwel nooit, bijvoorbeeld desmoidfibromatose en reusceltumoren.

Diagnose van sarcomen

Omdat sarcomen zeer divers zijn, is een nauwkeurige diagnose essentieel. Artsen bepalen:

  1. Soort sarcoom
  2. Bron / locatie (bijvoorbeeld ledematen, buik of hoofd-hals)
  3. Graad (agressiviteit, differentiatie)
  4. Stadium (verspreiding, TNM-classificatie)
  5. Specifieke patiëntfactoren (conditie, comorbiditeiten)

Diagnostische middelen zijn: CT-scan, MRI, echo en biopsie. Tumoren worden gegradeerd via FNCLCC, Trojani/Coindre, of TNM-classificatie. Ook de MIB-1 tumormarker geeft inzicht in celproliferatie.

Risicofactoren voor sarcoom

  • Straling: postradiatie-sarcomen ontstaan soms 10 jaar na eerdere bestraling.
  • Chemische stoffen: vinylchloride, arseen, dioxine.
  • Genetisch: zeldzame erfelijke aandoeningen verhogen risico:
    • Neurofibromatosis type 1 (NF1)
    • Gardner-syndroom (APC-gen)
    • Li-Fraumeni-syndroom (TP53-gen)
    • Retinoblastoom (RB1-gen)
    • Werner-syndroom (RECQL2)
    • Gorlin-syndroom (PTCH1)
    • Tuberous sclerosis (TSC1/TSC2-genen)

Behandeling van sarcomen

Behandelkeuze hangt af van sarcoomtype, bron, graad, stadium en patiëntfactoren.

  1. Chirurgie – primaire en meest effectieve methode als tumor operabel is.
  2. Bestraling – lokaal effectief, soms gecombineerd met chirurgie.
  3. Chemotherapie – systemisch; vooral bij uitzaaiingen. Effect verschilt per type.
  4. Immunotherapie – stimuleert afweersysteem tegen tumorcellen.
  5. Hyperthermie – vaak gecombineerd met bestraling of chemotherapie, vooral bij stadium IV; kan lokale tumoren of uitzaaiingen behandelen en het immuunsysteem versterken.


Wetenschappelijke studies:

Klinische studies tonen dat multimodale therapieën, bijvoorbeeld combinaties van chemotherapie, radiotherapie en regionale hyperthermie, de overlevingskansen en lokale tumorcontrole bij weke‑delensarcomen kunnen vergroten.

EORTC 62961: Hyperthermie + chemotherapie bij weke‑delensarcomen – Fase III-studie toont verbeterde ziektevrije overleving en lokale controle.

Subgroepanalyse retroperitoneale sarcomen – Hyperthermie plus chemotherapie verhoogt lokale tumorcontrole zonder extra complicaties.

Systematische review: Hyperthermie bij hoogrisico STS – Review bevestigt positieve effecten van regionale hyperthermie in combinatie met chemotherapie of radiotherapie.

Retrospectief cohortonderzoek: Radio‑hyperthermo‑chemotherapie (RHC) – Minder lokale recidieven en betere functionele uitkomst bij STS‑patiënten.

Meer studies:

Pagina geschreven door dokter Z. Bachrach (BIG: 39019756101)
Hyperthermie expert sinds 2007

Ervaringen

NB: Nederlandse vertaling onderaan (origineel in het Frans)

En mai 2025,il m’est diagnostiqué un cancer métastasique des os suite à un cancer du sein.

Je suis orientée vers le centre d’hyperthermie d’Amsterdam pour des séances mensuelles d’hyperthermie ,dans le but de désorganiser les cellules cancéreuses et de décupler ainsi le traitement prescrit par mon oncologue en France.
Après une étude approfondie de mon parcours médical, je suis admise pour recevoir les soins.
Au terme de trois mois de traitement, le TEPSCAN révèle une régression spectaculaire des taches cancéreuses et les analyses de sang une baisse importante des marqueurs tumoraux CA-15-3 .

Je recommande sans réserve cette clinique ,d’une part pour l’efficacité incontestable des soins proposés et d’autre part pour l’accueuil chaleureux du personnel ainsi que la bienveillance et la compétence des médecins .
P.R.

Nederlandse vertaling:
In mei 2025 werden bij mij botmetastasen vastgesteld als gevolg van borstkanker.
Ik werd doorverwezen naar het hyperthermiecentrum in Amsterdam voor maandelijkse hyperthermiesessies, met als doel de kankercellen te vernietigen en zo de door mijn oncoloog in Frankrijk voorgeschreven behandeling te versterken.
Na een grondige studie van mijn medische dossier werd ik toegelaten voor behandeling.
Na drie maanden behandeling liet de PET-SCAN een spectaculaire afname van deuitzaaiingen zien en de bloedanalyses een aanzienlijke daling van de CA-15-3-tumormarkers.

Ik beveel deze kliniek zonder voorbehoud aan, enerzijds vanwege de onbetwistbare doeltreffendheid van de aangeboden behandelingen en anderzijds vanwege de hartelijke ontvangst door het personeel en de vriendelijkheid en competentie van de artsen.

P.R.

- P.R.
“Wat heb ik te verliezen?” – Mijn weg met alvleesklierkanker
Begin februari 2024 kreeg ik de diagnose die niemand ooit wil horen: alvleesklierkanker. De boodschap van de artsen was duidelijk en hard: ik had nog maar een paar maanden te leven. Alles stortte in.
Maar ergens in mij groeide meteen ook iets anders: een stemmetje dat zei: “Ik ben er nog, dus ik geef niet op.”
In maart begon ik met chemotherapie. Tegelijkertijd besloot ik ook zélf de regie te nemen over mijn gezondheid. Ik gooide mijn voedingspatroon volledig om: ik stapte over op een veganistisch, suikervrij dieet, vol biologische groenten, fruit en versgeperste sappen. Alles waarvan ik voelde dat het mijn lichaam kon ondersteunen, probeerde ik.
Toen hoorde ik over hyperthermie: een behandeling waarbij de lichaamstemperatuur lokaal verhoogd wordt om kankercellen gevoeliger te maken voor chemo en bestraling. Mijn artsen moedigden het niet aan – het viel buiten het standaardprotocol. Ik twijfelde.
Tot ik tijdens een chemobehandeling in gesprek raakte met een medepatiënt die wél hyperthermie deed. Ze zei: “Ik doe alles wat ik kan om bij mijn kinderen te blijven.”
- L.A.

Uitgezaaide darmkanker in het buikvlies.
Heel blij met deze aanvullende behandeling. Het zijn professionals met veel kennis over kanker, dus fijn om met ze van gedachten te wisselen. Daarnaast zijn ze erg vriendelijk en behulpzaam, en staat er altijd een perfecte cappuccino klaar.

- E. de W.

Heeft u vragen?

In een lastige periode in uw leven kunnen vragen als moeilijk ervaren worden. We hebben hiervoor veel gestelde vragen op een rijtje gezet.